Kinesiotaping – tejpovanie terapeutickou p├ískou

kinesiotaking KT TAPE zilina

Kinesiotaping – tejpovanie terapeutickou p├ískou

─îo je tejpovanie?

Tejpovanie, naz├Żvan├ę aj kinesiotejping, je terapeutick├í met├│da vyu┼ż├şvaj├║ca ┼ípeci├ílne elastick├ę p├ísky. Tie sa lepia na povrch tela s cie─żom podpori┼ą pohybov├Ż apar├ít, zlep┼íi┼ą cirkul├íciu krvi a tlmi┼ą boles┼ą.

Rozdiel medzi tejpovan├şm a kineziotejpingom

V skuto─Źnosti medzi tejpovan├şm a kinesiotapingom neexistuje ┼żiadny rozdiel. Oba term├şny sa pou┼ż├şvaj├║ na ozna─Źenie terapeutickej met├│dy, ktor├í vyu┼ż├şva elastick├ę p├ísky na podporu pohybov├ęho apar├ítu, zlep┼íenie cirkul├ície a tlmenie bolesti.

  • Tejpovanie: v┼íeobecn├Ż term├şn, ktor├Ż sa pou┼ż├şva na ozna─Źenie tejto met├│dy bez oh─żadu na typ pou┼żitej p├ísky.
  • Kinesiotaping: ┼ípecifickej┼í├ş term├şn, ktor├Ż sa pou┼ż├şva na ozna─Źenie met├│dy vyvinutej Dr. Kenzo Kase v roku 1970. T├íto met├│da pou┼ż├şva ┼ípeci├ílne elastick├ę p├ísky s n├ízvom Kinesio Tape.

Oba term├şny sa daj├║ pou┼ż├şva┼ą ako synonymum. V praxi sa ─Źastej┼íie pou┼ż├şva term├şn “tejpovanie”, k├Żm “kinesiotaping” sa pou┼ż├şva sk├┤r v odborn├Żch kruhoch.

 

Zhrnutie rozdielov tejpovanie vs. kinesiotejping

  • Tejpovanie = Kinesiotaping
  • V┼íeobecn├Ż term├şn = ┼ápecifickej┼í├ş term├şn
  • Pou┼ż├şva sa na ozna─Źenie met├│dy = Pou┼ż├şva sa na ozna─Źenie met├│dy a ┼ípeci├ílnych p├ísok

Nez├íle┼ż├ş na tom, ak├Ż term├şn pou┼ż├şvate, d├┤le┼żit├ę je, aby tejpovanie aplikoval odborne vy┼íkolen├Ż fyzioterapeut alebo lek├ír.

Hist├│ria tejpovania

Kinesiotaping, alebo tejpovanie, m├í s├şce modern├ę vyu┼żitie, jeho hist├│ria siaha ─Ćalej, ne┼ż by ste mo┼żno ─Źakali. Po─Ćme sa spolo─Źne pozrie┼ą na jeho v├Żvoj tejpovania vo svete:

Starovek├ę civiliz├ície

  • Egyp┼ąania: archeologick├ę n├ílezy zobrazuj├║ce lek├írov aplikuj├║cich pr├║┼żky l├ítky na poranenia poch├ídzaj├║ u┼ż z obdobia okolo 3500 pred Kristom.
  • Hippokrates (Starovek├ę Gr├ęcko): tento “otec medic├şny” vo svojich spisoch spom├şna pou┼ż├şvanie pr├║┼żkov l├ítky a ko┼że na stabiliz├íciu poranen├ş a opuchnut├Żch k─║bov.
  • ├üzijsk├í medic├şna: historick├ę z├íznamy z ─î├şny a Japonska popisuj├║ pou┼ż├şvanie podobn├Żch techn├şk pre terapeutick├ę ├║─Źely.

Novovek:

  • 19. storo─Źie: v Eur├│pe sa za─Ź├şnaj├║ pou┼ż├şva┼ą pevn├ę band├í┼że a tejpy na lie─Źbu svalov├Żch zranen├ş a artrit├şdy.

Zrod Kinesiotapingu:

  • 1970: Japonsk├Ż lek├ír Dr. Kenzo Kase vyv├şja revolu─Źn├║ met├│du tejpovania s vyu┼żit├şm elastick├Żch p├ísov. Tieto p├ísky umo┼ż┼łuj├║ pohyb a simuluj├║ vlastnosti ─żudskej ko┼że. Dr. Kase naz├Żva svoju met├│du “Kinesiotaping”.

Rozmach kinesiotapingu:

  • 80. a 90. roky: kinesiotaping sa postupne presadzuje vo svete ┼íportu. Za─Ź├şnaj├║ ho vyu┼ż├şva┼ą vrcholov├ş ┼íportovci na podporu v├Żkonu, prevenciu zranen├ş a regener├íciu.
  • 21. storo─Źie: kinesiotaping sa st├íva ┼ítandardnou met├│dou fyzioterapie a rehabilit├ície. Vyu┼ż├şva sa pri lie─Źbe ┼íirok├ęho spektra poruch pohybov├ęho apar├ítu a bolesti.

S├║─Źasnos┼ą:

  • Kinesiotaping sa neust├íle sk├║ma a zdokona─żuje. V├Żskumy sa zameriavaj├║ na jeho ├║─Źinnos┼ą pri r├┤znych zdravotn├Żch stavoch a optimaliz├íciu techniky tejpovania.

Ako vid├şte kinesiotaping m├í bohat├║ hist├│riu, siahaj├║cu od starovek├Żch civiliz├íci├ş a┼ż po modern├ę vedeck├ę met├│dy. St├íle sa vyv├şja a pom├íha ─żu─Ćom udr┼żiava┼ą si zdrav├Ż pohybov├Ż apar├ít a zbavi┼ą sa bolesti.

 

Typy tejpovania

Tejpovanie, alebo kinesiotaping, sa d├í rozdeli┼ą do nieko─żk├Żch z├íkladn├Żch typov pod─ża ├║─Źelu a sp├┤sobu aplik├ície:

Svalov├ę tejpovanie

  • Cie─ż je podpora svalov, tlmenie bolesti a zlep┼íenie propriocepcie (vn├şmanie polohy tela v priestore).
  • P├ísky sa lepia na svaly alebo okolo nich v r├┤znych smeroch a napnut├ş v z├ívislosti od po┼żadovan├ęho ├║─Źinku. M├┤┼że ├şs┼ą o stabiliz├íciu svalu, zlep┼íenie jeho prekrvenia alebo tlmenie bolesti sp├║┼í┼ąac├şch bodov.

Lymfatick├ę tejpovanie

  • Cie─żom je podpora odtoku lymfy a redukcia opuchov.
  • P├ísky sa lepia v smere lymfatick├Żch ciev, aby sa zlep┼íil odtok prebyto─Źnej tekutiny z tkan├şv. Pou┼ż├şva sa pri lymfed├ęmoch, po├║razov├Żch opuchoch a podobne.

Korek─Źn├ę tejpovanie

  • Cie─żom je pomoc pri n├íprave chybn├ęho dr┼żania tela alebo zlep┼íenie biomechaniky pohybu.
  • P├ísky sa lepia ┼ípecifick├Żm sp├┤sobom na ovplyvnenie svalov├ęho tonusu a dr┼żania tela. M├┤┼że ├şs┼ą o zlep┼íenie posture, tlmenie bolesti pri skoli├│ze a podobne.

Neurologick├ę tejpovanie

  • Cie─żom je podpora svalov├ęho tonusu a propriocepcie u pacientov s neurologick├Żmi poruchami.
  • P├ísky sa lepia na svaly a k─║by s cie─żom zlep┼íi┼ą svalov├║ aktivitu a vn├şmanie tela v priestore. Pou┼ż├şva sa napr├şklad pri detskej mozgovej obrne alebo poraneniach nervov.

Funk─Źn├ę tejpovanie

  • Cie─żom je podpora stability a zlep┼íenie funkcie k─║bov.
  • P├ísky sa lepia okolo k─║bov tak, aby sa obmedzil ne┼żelan├Ż pohyb a naopak, podporil ten ┼żelan├Ż. Pou┼ż├şva sa pri instability k─║bov, artr├│ze a podobne.

Toto s├║ len z├íkladn├ę typy tejpovania. Sk├║sen├Ż fyzioterapeut m├┤┼że p├ísky kombinova┼ą a aplikova┼ą r├┤zne techniky v z├ívislosti od konkr├ętneho stavu pacienta.

Tejpovacie pásky

Tejpovacie p├ísky, naz├Żvan├ę aj kinesio p├ísky, s├║ elastick├ę p├ísky pou┼ż├şvan├ę v terapeutickej met├│de tejpovania.

S├║ vyroben├ę z bavlny a pru┼żn├Żch vl├íkien (naj─Źastej┼íie nylon alebo lykra), ktor├ę umo┼ż┼łuj├║ natiahnutie a n├ísledn├ę zmr┼ítenie. P├ísky s├║ vodeodoln├ę, priedu┼ín├ę a hypoalerg├ęnne. Zvy─Źajne vydr┼żia na tele nieko─żko dn├ş (a┼ż do t├Ż┼żd┼ła) v z├ívislosti od aktivity a typu aplik├ície.

Rozdiely vo farb├ích tejpovac├şch p├ísok

Farby tejpovac├şch p├ísok nemaj├║ vplyv na ich funk─Źnos┼ą. Sl├║┼żia sk├┤r na rozl├ş┼íenie a estetick├ę ├║─Źely.

Najbe┼żnej┼íie farby tejpovac├şch p├ísok:

  • B├ę┼żov├í: najuniverz├ílnej┼íia farba, ktor├í splynie s poko┼żkou.
  • ─îierna: p├┤sob├ş elegantne a profesion├ílne.
  • Modr├í: ─Źasto pou┼ż├şvan├í v ┼íporte, symbolizuje silu a energiu.
  • Ru┼żov├í: ─Źasto pou┼ż├şvan├í u ┼żien a det├ş.
  • Fialov├í: symbolizuje relax├íciu a upokojenie.

Okrem t├Żchto be┼żn├Żch farieb existuj├║ aj p├ísky v r├┤znych in├Żch farb├ích a vzoroch. Niektor├ş pacienti preferuj├║ farby, ktor├ę ladia s ich oble─Źen├şm alebo im jednoducho robia rados┼ą.

D├┤le┼żit├ę je, aby tejpovacie p├ísky boli vyroben├ę z kvalitn├Żch materi├ílov a aby ich aplikoval odborne vy┼íkolen├Ż fyzioterapeut alebo lek├ír.

Tu je kr├ítky preh─żad niektor├Żch ┼ípeci├ílnych farieb a ich ├║dajn├Żch ├║─Źinkov:

  • Zelen├í: podporuje hojenie a regener├íciu.
  • ┼Żlt├í: stimuluje nervov├Ż syst├ęm a zlep┼íuje koncentr├íciu.
  • ─îerven├í: zvy┼íuje prekrvenie a podporuje svalov├║ aktivitu.
  • Oran┼żov├í: poskytuje energiu a vitalitu.

Samozrejme farby s├║ len estetick├Ż prvok a farba nem├í re├ílny vplyv na ├║─Źinok. Na ├║─Źinok m├í vplyv odbornos┼ą aplik├ície a kvalita tejpov.┬á

Pri v├Żbere farby tejpovacej p├ísky je d├┤le┼żit├ę zvoli┼ą si farbu, ktor├í v├ím vyhovuje a ktor├í sa v├ím p├í─Źi.┬á

├Ü─Źinok kinesiotapingu

Kinesiotaping, alebo terapeutick├ę tejpovanie, je met├│da, ktor├í vyu┼ż├şva elastick├ę p├ísky na podporu pohybov├ęho apar├ítu, zlep┼íenie cirkul├ície a tlmenie bolesti. Aj ke─Ć v├Żskum v tejto oblasti st├íle prebieha, existuje viacero ├║dajn├Żch benefitov kinesiotapingu:

  • Zlep┼íenie propriocepcie: kinesio tape m├┤┼że stimulova┼ą senzorick├ę receptory v poko┼żke a potenci├ílne tak zlep┼íi┼ą vn├şmanie tela a priestorov├║ orient├íciu (propriocepciu) t├Żm, ┼że poskytuje neust├íly stimul.
  • Zn├ş┼żenie bolesti: predpoklad├í sa, ┼że liftingov├Ż efekt p├ísky na poko┼żke zlep┼íuje cirkul├íciu a lymfatick├Ż odtok, ─Źo m├┤┼że napom├íha┼ą zn├ş┼żeniu z├ípalu a bolesti.
  • Podpora svalov: kinesio tape aplikovan├Ż ┼ípecifick├Żmi sp├┤sobmi m├┤┼że┬á stabilizova┼ą alebo inhibova┼ą hyperakt├şvne svaly a zlep┼íi┼ą funkciu slab├Żch svalov.
  • Zlep┼íenie cirkul├ície: liftingov├Ż efekt p├ísky m├┤┼że vytvori┼ą viac priestoru medzi poko┼żkou a tkanivami, ─Ź├şm sa potenci├ílne zlep┼í├ş prietok krvi a lymfy.
  • R├Żchlej┼íie hojenie: potenci├ílne podporuje hojenie zn├ş┼żen├şm z├ípalu a zlep┼íen├şm cirkul├ície, av┼íak je potrebn├Ż ─Ćal┼í├ş v├Żskum.

Niektor├ę ┼ít├║die ukazuj├║ benefity v oblasti tlmenia bolesti, zvy┼íovania ┼íportov├ęho v├Żkonu a regener├ície, zatia─ż ─Źo in├ę ukazuj├║ len mal├Ż alebo ┼żiadny rozdiel v porovnan├ş s placebom.

Kam sa aplikuje kinesiotaping

Kinesio tape sa d├í aplikova┼ą na r├┤zne ─Źasti tela v z├ívislosti od konkr├ętneho probl├ęmu a po┼żadovan├ęho ├║─Źinku. Tu s├║ niektor├ę z naj─Źastej┼í├şch oblast├ş aplik├ície:

  • Chrb├ít: kinesio tape sa ─Źasto pou┼ż├şva na podporu chrbtice a zmiernenie bolesti kr├ş┼żov. M├┤┼że sa aplikova┼ą aj na zlep┼íenie dr┼żania tela a tlmenie bolesti pri skoli├│ze.
  • Krk a ramen├í: tape sa m├┤┼że pou┼żi┼ą na zmiernenie bolesti a stuhnutosti v kr─Źnej chrbtici a ramen├ích.
  • Koleno: kinesiotaping sa be┼żne pou┼ż├şva na podporu kolenn├ęho k─║bu, tlmenie bolesti pri artr├│ze alebo ┼íportov├Żch zraneniach, ako je syndr├│m patelofemor├ílnej bolesti (be┼żeck├ę koleno).
  • L├Żtka: tape sa m├┤┼że aplikova┼ą na zlep┼íenie stability ramenn├ęho k─║bu a tlmenie bolesti.
  • Lakte: pom├íha pri tenisovom lakti, golfovom lakti a in├Żch bolestiv├Żch stavoch lak┼ąa.
  • Z├íp├Ąstie a ruka: pou┼ż├şva sa na podporu z├íp├Ąstia pri syndr├│me karp├ílneho tunela a in├Żch poraneniach.
  • Stehno a l├Żtko: m├┤┼że pom├┤c┼ą zlep┼íi┼ą svalov├║ funkciu a tlmi┼ą boles┼ą v oblasti stehien a l├Żtok.
  • Achillova ┼í─żacha: aplikuje sa na podporu Achillovej ┼í─żachy a tlmenie z├ípalu.

Toto je len v┼íeobecn├Ż preh─żad. Rozhodnutie o tom, kam a ako kinesio tape aplikova┼ą, by mal urobi┼ą kvalifikovan├Ż fyzioterapeut alebo zdravotn├şcky pracovn├şk na z├íklade v├í┼ího individu├ílneho stavu.

Ko─żko vydr┼ż├ş tejp na ko┼żi?

Kinesiotape vydr┼ż├ş na poko┼żke 3 a┼ż 5 dn├ş, v z├ívislosti od r├┤znych faktorov, ako kvalita tejpu, potania, vlhkosti, typu poko┼żky a mnoh├Żch ─Ćal┼í├şch.┬á

Naj─Źastej┼íie indik├ície kinesotapingu

Kinesiotaping sa pou┼ż├şva na lie─Źbu r├┤znych stavov, vr├ítane:

Bolesti:

  • Bolesti chrbta
  • Bolesti krku
  • Bolesti ramien
  • Bolesti lak┼ąov
  • Bolesti z├íp├Ąstia
  • Bolesti kolien
  • Bolesti ─Źlenkov
  • Bolesti hlavy
  • Bolesti svalov

Zranenia:

  • Zranenia svalov
  • Zranenia v├Ązov
  • Zranenia k─║bov
  • Zranenia ┼íliach
  • Pomlia┼żdeniny
  • Vyvrtnutia

Rehabilitácia:

  • Po oper├íci├ích
  • Po zraneniach
  • Po ├║razoch

Ďalšie indikácie:

  • Zlep┼íenie rozsahu pohybu
  • Zv├Ż┼íenie svalovej sily
  • Zn├ş┼żenie opuchov
  • Zlep┼íenie lymfatick├ęho obehu
  • Korekcia chybn├ęho dr┼żania tela
  • Zv├Ż┼íenie svalovej aktivity
  • Zn├ş┼żenie ├║navy svalov

Kontraindik├ície kinesiotapingu (kedy sa netejpova┼ą)

Kinesiotaping sa v┼íeobecne pova┼żuje za bezpe─Źn├║ met├│du, no existuj├║ aj situ├ície, kedy sa neodpor├║─Źa.┬á Tu s├║ naj─Źastej┼íie kontraindik├ície kinesiotapingu:

Poranenia ko┼że

  • Otvoren├ę rany
  • Ko┼żn├ę ochorenia
  • Nezahojen├ę jazvy

In├ę zdravotn├ę stavy:

  • Alergia na akryl├ít: tejpy obsahuje akrylov├ę lepidlo. Ak ste alergick├Ż na akryl├ít, kinesio tape nesmiete pou┼ż├şva┼ą, preto┼że m├┤┼że sp├┤sobi┼ą svrbenie, za─Źervenanie a podr├í┼żdenie poko┼żky.
  • Ak├║tne tromb├│zy: neodpor├║─Źa sa pou┼ż├şva┼ą pri ak├║tnych stavoch, ako s├║ krvn├ę zrazeniny (tromb├│zy), preto┼że by mohol naru┼íi┼ą prietok krvi a zhor┼íi┼ą stav.
  • Melan├│m ko┼że: v pr├şpade melan├│mu ko┼że (rakovina ko┼że) sa kinesio tejp neodpor├║─Źa aplikova┼ą na postihnut├ę miesto.
  • Pri hor├║─Źke sa kinesio tape neodpor├║─Źa pou┼ż├şva┼ą, preto┼że teplo m├┤┼że zn├ş┼żi┼ą jeho pri─żnavos┼ą.

V┼żdy sa pora─Ćte s lek├írom pred aplik├íciou kinesiotapu, ak m├íte ak├ęko─żvek zdravotn├ę probl├ęmy alebo pochybnosti.

Kto vykonáva kinesiotaping

Kinesiotaping m├┤┼że vykon├íva┼ą viacero typov profesion├ílov, av┼íak najvhodnej┼í├şmi s├║:

  • Fyzioterapeuti: s├║ naj─Źastej┼íie osoby, ktor├ę aplikuj├║ kinesiotaping. Maj├║ rozsiahle znalosti o anat├│mii, biomechanike a pohybovom apar├íte, ─Źo im umo┼ż┼łuje diagnostikova┼ą v├í┼í stav a vybra┼ą najvhodnej┼íiu techniku aplik├ície tapu.
  • Ostatn├ş zdravotn├şcki pracovn├şci: m├┤┼że aplikova┼ą aj lek├ír, chiropraktik, osteopat alebo ┼íportov├Ż lek├ír. V┼íetci t├şto profesion├íli by mali ma┼ą dostato─Źn├ę znalosti o tejto technike a jej pou┼żit├ş.
  • ┼ákolen├ş ┼ípecialisti: ako napr├şklad tr├ęneri, mas├ęri alebo fitness in┼ítruktori, sa absolvovali ┼íkolenia v oblasti kinesiotapingu a dok├í┼żu ho aplikova┼ą na be┼żn├ę probl├ęmy.┬á